Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
KalfsstremselZeef je korrels elke 24 uur af en zet ze meteen in verse melk, bij 20 tot 25 °C. Spoel ze niet onder de kraan. Ben je een paar dagen weg, zet ze dan in verse melk in de koelkast: daar wachten ze tot een week. Blijf je langer weg, ververs de melk dan elke 7 dagen. Worden het te veel korrels, haal er dan een deel uit, anders wordt je kefir te snel zuur.
De dagelijkse verzorging
Verse melk is alles wat je korrels nodig hebben. Elke dag afzeven, korrels terug in de pot, verse melk erop. Het volledige recept staat in Melkkefir maken. Een paar gewoonten maken het verschil:
- Vast ritme. Ongeveer elke 24 uur. Een paar uur eerder of later maakt niet uit.
- Zacht zeven. Roer met een lepel van hout of kunststof in de zeef. Niet drukken, niet wrijven.
- Vaste verhouding. 20 g korrels op 1 liter melk, 10 g op een halve liter. Weeg ze af en toe.
- Rustige plek. Uit de zon, weg van het fornuis, bij 20 tot 25 °C.
- Geen roestend metaal. Een zeef van rvs is prima. Aluminium, koper en roestig metaal vermijd je.
Spoelen of niet?
Niet spoelen. Dat is misschien het belangrijkste wat je over melkkefir korrels moet weten. Het dunne laagje kefir om de korrels helpt de volgende batch op gang, en kraanwater zet ze eerder terug dan dat het helpt. Veel beginners spoelen uit netheid, en zien hun korrels dan langzaam kleiner worden.
Wil je ze toch een keer schoonmaken, bijvoorbeeld omdat er stukjes gestremde kefir tussen zitten, spoel ze dan in een kom met een beetje verse, koude melk. Even walsen, afgieten, klaar.
Een pauze inlassen
Ook kefirmakers gaan op vakantie. De koelkast is je pauzeknop: in de kou werken de korrels veel trager, zodat een pot melk dagen meegaat in plaats van een dag.
| Hoe lang | Wat je doet |
|---|---|
| Een dag tot anderhalve dag | Laat de pot gewoon staan. De kefir wordt dikker en zuurder, daarna zeef je af zoals altijd. |
| Een weekend | Korrels in verse melk, deksel losjes erop, de koelkast in. |
| Tot een week | Hetzelfde, met een royale hoeveelheid verse melk. |
| Langer dan een week | In de koelkast en de melk elke 7 dagen verversen. Lukt dat niet, vraag dan iemand die voor je huis zorgt. |
Gebruik voor de koelkast een pot met een deksel dat er los op ligt. Een theedoek is daar minder handig, omdat de korrels anders de geuren van de koelkast aannemen.
Weer opstarten na de pauze
Haal de pot uit de koelkast en zeef de korrels af. De melk waarin ze hebben gewacht, is vaak dik en flink zuur. Je kunt hem gebruiken in een beslag of saus, of weggooien als hij je niet bevalt. Zet de korrels daarna in verse melk op kamertemperatuur.
De eerste batch is vaak wat dun of juist wat gistig. Na een of twee gewone batches zitten de korrels weer in hun ritme. Laat ze niet extra lang staan om ze op te jagen: gewoon het vaste ritme van 24 uur werkt het best.
Groei: wat doe je met het teveel?
Goed verzorgde korrels groeien. Na een paar weken heb je er misschien het dubbele van. Dat merk je aan je kefir: hij wordt sneller dik, schift eerder in wrongel en wei en smaakt zuurder. Tijd om te wegen.
- Meer melk nemen. Reken 20 g per liter. Met 40 g zet je 2 liter.
- Een deel eruit halen. Houd 20 g aan en zet de rest apart.
- Een reservepot. Een paar gram korrels in verse melk in de koelkast, melk elke week verversen. Handig als je met andere melk wilt proberen.
- Weggeven. Een potje korrels in melk is een fijn cadeau voor iemand die wil beginnen. Geef de link naar het basisrecept erbij.
- Opeten. De korrels zijn eetbaar, ze smaken zurig en een beetje taai. Sommige mensen doen een paar korrels in een smoothie.
Ook te veel kefir is een luxeprobleem. Ideeën vind je in Te veel kefir, wat nu?, en een van de lekkerste oplossingen is hangop van kefir.
Sterke korrels herkennen
Je korrels laten zelf zien hoe het met ze gaat. Leer de signalen kennen, dan stuur je bij voordat er echt iets misgaat.
| In topvorm | Even uit balans |
|---|---|
| Wit tot roomkleurig, stevig en elastisch | Geelachtig, slap of slijmerig |
| Groeien gestaag, vormen roosjes als bloemkool | Worden kleiner of vallen uit elkaar |
| Melk is binnen 24 uur dik | Melk blijft dun of schift juist snel |
| Frisse, zurige geur | Sterke gistgeur of een muffe toon |
Korrels die even uit balans zijn, knappen meestal op met een paar batches volle melk, een vast ritme en een plek tussen 20 en 25 °C. Ruikt de pot echt verkeerd of zie je gekleurde, pluizige plekken, kijk dan in Melkkefir: problemen en oplossingen.
Wat je korrels niet fijn vinden
- Kraanwater. Spoelen remt ze af.
- Hitte. Hete melk of een pot in de zon.
- Lang hongeren. Dagen zonder verse melk op het aanrecht.
- Steeds andere melk. Elke dag wisselen haalt ze uit hun ritme.
- Plantaardige drinks als vaste kost. Daar groeien ze niet op. Lees eerst Kefir met plantaardige melk.
- Zeepresten. Spoel pot en zeef goed na na het afwassen.
Door de seizoenen heen
In de zomer, bij 26 °C of meer in de keuken, is je kefir soms al na 16 tot 18 uur dik. Zeef dan eerder af of zet de pot op een koelere plek, in de gang of de bijkeuken. Je kunt ook iets meer melk nemen.
In de winter werkt het andersom. Een koele keuken van 17 °C maakt de korrels traag. Een plekje bovenop de koelkast of in de buurt van de verwarming, maar er niet bovenop, helpt. Meer ideeën voor het koude halfjaar staan in Fermenteren in de winter.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaan melkkefir korrels mee?
Kan ik de korrels invriezen?
Mijn korrels zijn een week vergeten op het aanrecht. Wat nu?
Kan ik melkkefir en waterkefir naast elkaar maken?
Moet ik de korrels in de koelkast elke dag verse melk geven?
Wil je een tweede pot zetten of opnieuw beginnen? De levende melkkefir korrels zijn er vanaf € 15,90. Alles over melkkefir op een rij staat in de complete melkkefirgids.