Melkkefir maken: het basisrecept

Wat je nodig hebt

Melkkefir is een van de makkelijkste dingen die je zelf kunt fermenteren. Je hoeft niets af te wegen behalve de korrels, niets te verwarmen en geen suiker toe te voegen. Voor een liter:

• 20 g melkkefir korrels, levend. Met 10 g maak je een halve liter per dag.
• 1 liter volle melk. Gewone volle melk uit de supermarkt is prima, houdbare melk ook. Wat de verschillen zijn, lees je in Welke melk voor kefir?

Aan spullen: een glazen pot met een wijde opening van iets meer dan een liter (een weckpot is ideaal), een zeef van kunststof of rvs, een lepel of spatel van hout of kunststof, een theedoek met een elastiekje en een fles of pot met deksel voor de klare kefir.

Stap voor stap

Wanneer is je kefir klaar?

• De melk is dik geworden. Kantel je de pot, dan beweegt de kefir als één geheel, als vloeibare yoghurt.
• Hij ruikt fris en zurig, met een lichte toon van gist of brooddeeg.
• Je ziet een paar heldere druppels wei langs het glas of onderin. Dat betekent: klaar of bijna klaar. Een dikke laag wei betekent dat hij ver is doorgegaan.
• De smaak is zacht zuur, romig, soms met een licht prikje op je tong.

De eerste batches na aankomst zijn vaak dunner. De korrels moeten wennen aan jouw melk en jouw keuken. Na drie of vier batches is de kefir meestal gelijkmatig romig. Is hij dat na een week nog niet, kijk dan in Melkkefir te dun of te dik?

De smaak naar je hand zetten

Melkkefir is levend en verandert mee met de seizoenen. Met een paar knoppen stuur je hem de kant op die je lekker vindt. Verander per batch één ding.

Narijpen: de tweede fermentatie van melkkefir

Net als bij waterkefir kun je melkkefir na het afzeven nog even laten doorwerken, maar dan zonder korrels. Doe de kefir in een fles met deksel en laat hem een halve dag op het aanrecht staan voor hij de koelkast in gaat. Hij wordt iets milder, voller en krijgt soms een licht prikje.

Je kunt er ook iets aan toevoegen: een reepje citroenschil, een kaneelstokje of een halve vanillestok. Fruit doe je liever pas bij het drinken erbij, anders gaat de kefir sneller schiften.

Hoeveelheden en verhoudingen

De korrels groeien bij elke batch. Na een paar weken heb je er meer en wordt je kefir sneller dik en zuur. Haal dan een deel van de korrels eruit of neem meer melk. Wat je met het teveel doet, staat in Melkkefir korrels verzorgen.

Een vast ritme

Veel mensen zeven hun kefir 's avonds af, na het eten. Dan staat er 's ochtends verse, koude kefir klaar voor de muesli, de havermout of een glas puur bij het ontbijt. Zet je liever 's ochtends, dan heb je hem 's middags voor een smoothie of 's avonds voor een saus.

Twee potten om en om gebruiken is handig. De pot hoef je trouwens niet na elke batch af te wassen: een dun laagje kefir aan de wand stoort niet. Was hem een of twee keer per week met heet water en spoel goed na.

In de winter, als de keuken koel is, kan een batch 30 uur nodig hebben. In de zomer is hij soms al na 18 uur klaar. Kijk dus naar de kefir, niet alleen naar de klok.

Veelgemaakte fouten

• Te veel korrels voor te weinig melk. De kefir schift snel in wrongel en wei. Houd 20 g op 1 liter aan.
• Korrels onder de kraan afspoelen. Niet nodig en ze worden er trager van. Gewoon in verse melk.
• De pot in de zon. Te warm, de kefir wordt te zuur en schift.
• Hard drukken in de zeef. Zachtjes roeren, niet duwen.
• Te lang zonder verse melk. De korrels hebben elke dag nieuwe melk nodig.
• Plantaardige melk als vaste basis. De korrels leven van dierlijke melk. Meer daarover in Kefir met plantaardige melk.

Ziet er iets anders uit dan je verwacht, dan vind je per situatie de oplossing in Melkkefir: problemen en oplossingen.

Wat doe je met je kefir?

Puur, koud uit de koelkast, is hij al lekker. Maar in de Nederlandse keuken kan hij nog veel meer. Overal waar je karnemelk, yoghurt of kwark gebruikt, kun je kefir proberen.

• 's Avonds over de havermout, 's ochtends klaar: overnight oats met kefir.
• Een nacht laten uitlekken in een theedoek, voor hangop van kefir met beschuit of aardbeien.
• Met banaan en een snufje kaneel in de blender: kefir bananen smoothie.
• In het pannenkoekenbeslag in plaats van karnemelk, of in een appelcake.

Hoe kefir zich verhoudt tot karnemelk, lees je in Kefir of karnemelk?

Hoe lang blijft zelfgemaakte kefir goed?

In een afgesloten fles in de koelkast blijft verse melkkefir een paar dagen lekker. Hij wordt daarbij langzaam zuurder, omdat de fermentatie in de kou niet helemaal stopt. De eerste dagen is hij op zijn best. Meer daarover in Hoe lang is kefir houdbaar?

Veelgestelde vragen

Nog geen korrels? Onze levende melkkefir korrels komen uit overgeleverde methoden: uniek en sterk. Ze zijn er vanaf € 15,90, in 10 g of 20 g, en de standaardverzending is altijd zonder verzendkosten. Alle onderwerpen bij elkaar vind je in de complete melkkefirgids.