Waterkefir maken: het basisrecept stap voor stap

Wat je nodig hebt

Waterkefir maken kost je twee minuten per dag. Het meeste werk doen de kristallen. Voor een liter heb je dit nodig:

• 30 g waterkefir kristallen, levend, in hun eigen vocht.
• 1 liter water, gewoon uit de kraan of mineraalwater zonder prik.
• 4 eetlepels suiker, dat is ongeveer 60 g. Kristalsuiker, rietsuiker of een mix.
• 1 gedroogde vijg, liefst een zachte, zonder zwavel.
• 1 schijfje citroen, met schil.

Aan spullen: een glazen pot of weckpot van iets meer dan een liter, een zeef van kunststof of rvs, een schone theedoek of stuk keukenpapier met een elastiekje, een lepel om te roeren en een fles voor de klare drank. Een beugelfles is ideaal, want die gebruik je later ook voor de tweede fermentatie.

Stap voor stap

Wanneer is je waterkefir klaar?

Op de klok kijken is een begin, maar je pot vertelt je meer. Dit zijn de signalen:

• De vijg drijft. Hij is opgezwollen en komt boven. Dat is het bekendste teken dat het werk gedaan is.
• Er hangen belletjes. Fijne parels tegen het glas en een dun kraagje schuim langs de rand.
• De drank is troebel. Licht melkachtig of goudkleurig, afhankelijk van je suiker.
• Hij ruikt fris. Een beetje naar groene appel, peer of zachte cider, met een zweem gist.
• Hij smaakt minder zoet dan het suikerwater. Licht zurig, nog met wat zoet erin.

In de eerste dagen na aankomst zie je die signalen nog niet allemaal. Dat hoort zo: de kristallen moeten wennen aan jouw water en jouw keuken. Wat je in die fase mag verwachten, lees je in Waterkefir: de eerste dagen.

De smaak bijsturen

Het basisrecept is een vertrekpunt. Na een paar batches weet je of je hem liever zoeter of zuurder drinkt. Verander steeds één ding tegelijk, dan weet je wat het effect is.

Welke suiker welke smaak geeft en waarom het ene kraanwater beter werkt dan het andere, staat uitgebreid in Water en suiker voor waterkefir.

Meer of minder maken

De verhouding blijft altijd hetzelfde: 30 g kristallen op 1 liter water. Wil je meer drinken, dan verdubbel je alles.

De kristallen groeien bij elke batch een beetje. Na een paar weken weeg je ze eens op de keukenweegschaal. Heb je er 60 g, dan zet je voortaan 2 liter, of je verdeelt ze over twee potten met elk een andere smaak in de fles. Te veel kristallen in te weinig water geeft al snel een zure, wat vlakke drank.

Een vast ritme in je week

Waterkefir past het best in je dag als je er een gewoonte van maakt. Veel mensen doen het 's ochtends, terwijl het koffiezetapparaat loopt: oude pot afzeven, kristallen in vers suikerwater, klaar. Anderen doen het 's avonds na de afwas. Allebei is goed, zolang je ongeveer dezelfde tijd aanhoudt.

Twee potten maken het makkelijker. Terwijl de ene in gebruik is, staat de andere schoon klaar. Je hoeft de pot niet elke dag met afwasmiddel te wassen. Even goed omspoelen met heet water is genoeg; een keer per week mag hij in de vaatwasser, als je hem daarna goed naspoelt.

In de zomer, als de keuken 25 °C of warmer wordt, is de batch soms al na 18 of 20 uur klaar. In de winter, in een koele keuken van 18 °C, kan het 36 uur duren. Zoek dan een warmer plekje, bijvoorbeeld bovenop de koelkast of in de buurt van de verwarming, maar niet erop. Meer daarover in Fermenteren in de winter.

Glas, metaal en plastic

Je hoort vaak dat waterkefir nooit metaal mag raken. Zo streng is het niet. Een zeef of lepel van rvs is geen probleem voor het korte moment van afzeven. Wat je wel vermijdt: aluminium, koper en metaal dat kan roesten, en de kristallen urenlang in een metalen pan laten staan. Voor de fermentatie zelf is glas het fijnst: je ziet wat er gebeurt, het neemt geen geur aan en je maakt het makkelijk schoon.

Een zeef van kunststof is net zo goed. Kies er een met een fijne maas, zodat ook de kleinste kristallen niet in je fles belanden.

Veelgemaakte fouten bij de eerste batches

• Te heet suikerwater. Altijd eerst laten afkoelen tot hooguit lauw.
• Zoetstof in plaats van suiker. Daar kunnen de kristallen niet van leven.
• De pot dichtdraaien. In de eerste fermentatie moet het gas weg kunnen.
• Te snel oordelen. De eerste twee of drie batches zijn vaak vlak. Dat is wennen, geen mislukking.
• Te lang laten staan. Na twee of drie dagen zonder vers suikerwater worden de kristallen hongerig en de drank zuur.
• In de vensterbank op het zuiden. Te warm en te veel licht. Een plek op het aanrecht uit de zon is beter.

Lukt het daarna nog steeds niet, dan vind je per probleem de oorzaak en de oplossing in Waterkefir: problemen en oplossingen.

Wat doe je met de afgezeefde kefir?

Je kunt hem meteen drinken. Vers afgezeefd is waterkefir licht parelend en friszurig, met de smaak van vijg en citroen op de achtergrond. Zet hem in een afgesloten fles in de koelkast, dan blijft hij een paar dagen lekker. Hij wordt daarbij langzaam iets droger, omdat de fermentatie in de kou niet helemaal stilvalt.

Wil je echte prik, doe dan een handje fruit of een scheut sap in een beugelfles, giet de kefir erop en laat de fles 24 tot 48 uur dicht op het aanrecht staan. Daarna gaat hij de koelkast in. Mooie startpunten zijn citroen-gember waterkefir, in het voorjaar rabarber waterkefir en in juni vlierbloesem waterkefir.

Zoals elke zelfgemaakte gefermenteerde drank bevat waterkefir sporen van alcohol, meestal onder 1%. Hoe langer en warmer hij staat, hoe meer dat kan zijn.

Veelgestelde vragen

Heb je nog geen kristallen? Onze levende waterkefir kristallen zijn er vanaf € 12,90 in 30 g of 60 g, met handleiding en recepten. Je betaalt met iDEAL, en de standaardverzending is altijd zonder verzendkosten. Alle onderwerpen bij elkaar vind je in de complete waterkefirgids.