Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
KalfsstremselWaterkefir is een fruitige, licht bruisende drank van suikerwater, na 24 uur klaar. Melkkefir is een frisse, drinkbare zuivel van volle melk, ook na 24 uur klaar, een beetje zoals karnemelk met prik. Kombucha is gefermenteerde zoete thee, friszuur en droog, en heeft 7 tot 10 dagen nodig. Kefir vraagt een dagelijks ritme, kombucha een wekelijks. Wil je iets voor bij het ontbijt, kies melkkefir. Wil je een frisse dorstlesser, kies waterkefir of kombucha. Kun je niet kiezen, dan houd je er gewoon twee of drie aan.
Drie culturen, drie dranken
Wie "kefir" zegt, kan twee dingen bedoelen. Waterkefir wordt gemaakt met waterkefir kristallen, ook waterkefir korrels of kefirkorrels genoemd, in water met suiker, een vijg en een schijfje citroen. Melkkefir wordt gemaakt met melkkefir korrels, kleine witte bloemkoolachtige knolletjes, in volle melk. Het zijn twee verschillende culturen die je niet door elkaar kunt gebruiken.
Kombucha is weer iets anders. Daar werkt geen korrel, maar een SCOBY: een plat, rubberachtig vlies van bacteriën en gisten dat op gezoete thee drijft. Kombucha heeft meer tijd nodig en smaakt naar de thee waarmee je hem maakt.
Gemeen hebben ze dat het levende culturen zijn die je steeds opnieuw gebruikt, dat ze suiker of melksuiker omzetten in zuur, aroma en een beetje koolzuur, en dat ze allemaal net zo smaken als jij wilt, afhankelijk van hoe lang je ze laat staan. Zoals elke zelfgemaakte gefermenteerde drank bevatten ze sporen van alcohol, meestal onder 1%.
Het overzicht
| Waterkefir | Melkkefir | Kombucha | |
|---|---|---|---|
| Basis | Water, suiker, vijg, citroen | Volle melk | Thee, suiker |
| Cultuur | 30 g kristallen per liter | 20 g korrels per liter | 1 SCOBY met een kopje startervloeistof |
| Eerste fermentatie | 24 uur | 24 uur | 7 tot 10 dagen |
| Tweede fermentatie | 24 tot 48 uur in de fles, met fruit | Optioneel, een paar uur met fruit | 2 tot 5 dagen in de fles |
| Smaak | Fruitig, mild, licht zurig | Fris, romig, zurig, een tikje prik | Friszuur, droog, naar thee |
| Structuur | Helder, bruisend | Drinkbaar, als dunne yoghurt of karnemelk | Helder, bruisend |
| Ritme | Elke dag of om de dag | Elke dag | Eén keer per week |
| Cafeïne | Nee | Nee | Een deel van de cafeïne van de thee |
| Zuivel | Nee | Ja | Nee |
Smaak: welke past bij jou?
Waterkefir is de lichtste. Na een dag in de pot smaakt hij licht zoet en fris, met een zurig randje. Pas in de fles krijgt hij zijn eigen smaak: aardbei, vlierbloesem, rabarber, citroen en gember. Wie van zelfgemaakte limonade houdt, maar minder zoet, zit hier goed.
Melkkefir is eigenlijk een zuivelproduct. Fris en zurig, iets dikker dan karnemelk, met een lichte prik op de tong. Bij het ontbijt over muesli, in een smoothie met banaan of in overnight oats is hij op zijn best. Laat je hem uitlekken, dan heb je hangop. Hoe hij zich verhoudt tot het glas karnemelk bij de lunch, lees je in Kefir of karnemelk?
Kombucha is de volwassen dorstlesser. Droger en zuurder dan waterkefir, met de diepte van de thee eronder. Met zwarte thee doet hij aan cider denken, met groene thee aan een wrange limonade. Uit een wijnglas met ijs is het een mooi alcoholvrij aperitief.
Tijd en moeite
Hier zit het grootste verschil. Kefir werkt in een dagritme. Elke dag, of om de dag, zeef je de korrels af, zet je ze opnieuw in en heb je een liter klaar. Dat kost een paar minuten, maar het moet wel gebeuren. Kefir past dus goed bij mensen die het in een ochtendroutine kunnen vangen, net als koffie zetten.
Kombucha werkt in een weekritme. Je zet één keer per week thee, giet af en zet een nieuwe batch. Tussendoor hoef je niets te doen. Dat is fijn als je doordeweeks weinig tijd hebt. Het nadeel: je moet een week wachten voor je eerste glas, en een mislukte batch kost je dus ook een week.
| Situatie | Het best passend |
|---|---|
| Je bent elke ochtend thuis en houdt van een vaste routine | Waterkefir of melkkefir |
| Je werkt veel buiten de deur en wilt één klusje per week | Kombucha |
| Je gaat vaak een weekend weg | Kombucha, of kefir met een pauze in de koelkast |
| Je wilt snel resultaat zien | Waterkefir: morgen al je eerste glas |
In de keuken
Alle drie zijn meer dan een drankje. Melkkefir is de veelzijdigste in de keuken: in dressings, dips, beslag en taarten, of uitgelekt als verse kaas. Een appelcake met kefir wordt er luchtig van. Waterkefir is de basis voor ijsjes en limonades, zoals waterkefir waterijsjes voor de zomer. Kombucha wordt bij lang staan een milde azijn voor salades en ingelegde groente, zoals in de kombucha-vinaigrette.
Wat het kost
Bij alle drie koop je de cultuur één keer. Daarna betaal je per liter alleen wat suiker, een vijg en een citroen, wat thee, of de melk. Kefirkorrels en kristallen vermenigvuldigen zich, een SCOBY maakt bij elke batch een nieuwe laag. Vergeleken met een flesje uit de koeling van de supermarkt scheelt dat flink, zeker als je elke dag een glas drinkt. Een concrete rekensom staat in Wat kost zelf kefir maken?
Waarom niet allebei?
Veel mensen houden kefir en kombucha naast elkaar aan. Dat werkt goed, omdat de ritmes elkaar aanvullen: elke dag een glas waterkefir of melkkefir, en aan het eind van de week een fles kombucha met fruit. Zet de potten wel een stukje uit elkaar, zodat de culturen elkaar niet beïnvloeden, en gebruik voor elk een eigen zeefje en doek.
Daarvoor zijn de sets gemaakt. De kefir en kombucha set combineert waterkefir kristallen met een kombucha SCOBY. Wil je alle drie proberen, dan zit in de complete fermentatieset waterkefir, melkkefir en kombucha. Alle combinaties zie je op de pagina Sets.
En ginger beer dan?
Er is nog een vierde kandidaat: ginger beer, of gemberbier. Die wordt net als waterkefir gezet met kleine korrels in suikerwater, maar dan met verse gember. Het resultaat is pittiger en droger dan waterkefir, met een stevige, fijne bruis, en minder zuur dan kombucha. Hij heeft 24 tot 48 uur in de pot en 48 uur in de fles nodig. Houd je van de scherpte van verse gember, lees dan Ginger beer of waterkefir? of kijk op de pagina Ginger beer.
Veelgestelde vragen
Wat is makkelijker voor een beginner, kefir of kombucha?
Kan ik kefir en kombucha in dezelfde ruimte zetten?
Welke bevat het minst suiker?
Kan ik kombucha 's avonds drinken?
Weet je het nog niet zeker? Met de fermentkiezer op Welk ferment past bij mij? heb je in twee vragen een antwoord. Of begin direct met de waterkefir kristallen vanaf € 12,90, de melkkefir korrels vanaf € 15,90 of de kombucha SCOBY voor € 17,90. Het verschil tussen de twee soorten kefir lees je in Waterkefir of melkkefir?