Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
KalfsstremselGewoon Nederlands kraanwater of mineraalwater zonder prik werkt prima. Als suiker neem je kristalsuiker, rietsuiker of een mix: 4 eetlepels (ca. 60 g) per liter. Vermijd gedestilleerd water, water uit een ontharder en elke vorm van zoetstof. Honing en siroop zijn leuk voor de fles, niet voor de dagelijkse batch. Een gedroogde vijg en een schijfje citroen maken het af.
Waarom water en suiker zoveel uitmaken
De kristallen leven van suiker. De gisten en melkzuurbacteriën erin zetten die om in milde zuren, aroma en koolzuur. Zonder echte suiker gebeurt er dus niets. Het water is de andere helft: daarin zitten de mineralen die de kristallen nodig hebben om stevig te blijven en te groeien. Te weinig mineralen en ze worden op den duur klein en zacht. Te veel chloor en ze komen moeilijk op gang.
Het mooie is dat je niets bijzonders hoeft te kopen. Met wat je in huis hebt, lukt het bijna altijd. Pas als het niet loopt, kijk je naar deze twee ingrediënten. Het basisrecept staat in Waterkefir maken.
Kraanwater in Nederland
Nederlands kraanwater is meestal heel geschikt voor waterkefir. Het wordt doorgaans zonder chloor geleverd, dus je hoeft het niet eerst te laten staan of te koken. Wat wel per regio verschilt, is de hardheid: in het ene deel van het land is het water kalkrijk, in het andere vrij zacht. Je waterbedrijf vermeldt de hardheid voor jouw postcode.
- Gemiddeld tot hard water: prima, de kristallen krijgen genoeg mineralen. Je ziet ze na een paar weken groeien.
- Zacht water: werkt meestal ook, maar de kristallen kunnen wat kleiner en zachter blijven. Dan helpt mineraalwater zonder prik of een beetje rietsuiker in de mix.
Welk water wel, welk water niet
| Water | Geschikt? | Opmerking |
|---|---|---|
| Kraanwater | Ja | De makkelijkste keuze, in de meeste regio's goed |
| Mineraalwater zonder prik | Ja | Goed bij zacht kraanwater of als de kristallen niet groeien |
| Gekookt en afgekoeld kraanwater | Ja | Niet nodig, maar ook geen probleem |
| Water uit een filterkan | Met mate | Haalt mineralen weg, af en toe gewoon kraanwater geven |
| Bronwater met prik | Liever niet | De prik verdwijnt toch, en er zit soms veel zout in |
| Water uit een ontharder | Nee | Mineralen eruit, vaak natrium erin |
| Gedestilleerd water, osmosewater | Nee | Geen mineralen, de kristallen verzwakken |
Welke suiker?
Elke gewone suiker uit het suikerschap werkt. Het verschil zit in de smaak en de kleur, en een beetje in hoe de kristallen erop reageren.
| Suiker | Smaak van de kefir | Voor elke dag? |
|---|---|---|
| Witte kristalsuiker | Licht, neutraal, het fruit komt goed door | Ja |
| Rietsuiker (lichtbruin) | Ronder, iets karamel, goudkleurig | Ja |
| Mix van wit en riet | Fris met wat diepte | Ja, een goede standaard |
| Witte basterdsuiker | Zacht en rond | Ja, af en toe |
| Donkerbruine suiker, muscovado | Zwaar, bijna stroopachtig | Liever een deel, niet alles |
| Kokosbloesemsuiker | Donker, karamelachtig | Af en toe, gemengd |
| Honing | Bloemig | Nee, alleen in de fles |
| Ahornsiroop, agavesiroop | Uitgesproken | Nee, alleen in de fles |
| Zoetstof, stevia, xylitol, erythritol | Niets, er gebeurt geen fermentatie | Nee |
Veel mensen eindigen bij een vaste mix: drie eetlepels witte suiker en één eetlepel rietsuiker. Dat geeft een frisse kefir met net wat meer karakter, en de kristallen krijgen een beetje extra mineralen uit de rietsuiker. Heel donkere suiker als enige suiker maakt de drank zwaar en kan de kristallen op den duur trager maken.
Hoeveel suiker?
Vier eetlepels, ongeveer 60 g, per liter water. Dat klinkt veel, maar het grootste deel is voer voor de kristallen. Na 24 uur is er een flink deel van die suiker omgezet en smaakt de drank nog maar licht zoet. Laat je hem langer staan, dan wordt hij droger en zuurder.
- Minder suiker dan 4 eetlepels kan, maar de kristallen krijgen dan minder te eten. Op den duur groeien ze minder en wordt de drank vlak.
- Meer suiker maakt de drank niet beter. Hij wordt zoeter en soms gistiger.
- Minder zoet drinken? Laat de batch dan iets langer staan, in plaats van te bezuinigen op de suiker.
Wat een liter je aan suiker, water en fruit kost, rekent Wat kost zelf kefir maken? voor je uit. Het valt mee.
De vijg en de citroen
Strikt genomen zijn ze niet nodig, maar ze maken je waterkefir een stuk beter.
De gedroogde vijg brengt smaak en mineralen mee en geeft je een handig signaal: ligt hij op de bodem, dan is de batch nog bezig, drijft hij, dan is hij klaar. Neem een zachte, ongezwavelde vijg. Geen vijg in huis? Een dadel, een paar rozijnen of een gedroogde abrikoos werken ook, al drijven ze minder duidelijk.
Het schijfje citroen geeft een fris zuurtje en helpt de drank in balans te houden. Was de citroen goed, want de schil gaat mee in de pot. Een schijfje limoen kan ook. Sinaasappel is lekker, maar geeft al snel een bittere toon.
Als de kristallen niet groeien of zacht worden
Dan zit het bijna altijd in de mineralen. Zo pak je het aan, één stap tegelijk:
1. Ander water
Stap een week over op mineraalwater zonder prik, of op gewoon kraanwater als je een filterkan gebruikt.
2. Rietsuiker erbij
Vervang een of twee eetlepels witte suiker door rietsuiker.
3. Vijg nooit vergeten
Elke batch een verse gedroogde vijg, niet hergebruiken.
4. Temperatuur nakijken
Tussen 20 en 25 °C groeien ze het best. Te warm en ze verbruiken zichzelf.
Zie je na een paar weken nog geen verbetering, kijk dan in Waterkefir: problemen en oplossingen. Hoe je de kristallen verder in goede vorm houdt, ook tijdens een vakantie, staat in Waterkefir kristallen verzorgen.
Combinaties die goed werken
| Combinatie | Resultaat |
|---|---|
| Kraanwater, witte suiker, vijg, citroen | Het basisrecept: fris, licht, voor elke dag |
| Kraanwater, mix wit en riet, vijg, citroen | Iets ronder, kristallen groeien vaak beter |
| Mineraalwater zonder prik, rietsuiker, vijg, citroen | Goudkleurig en vol, goed bij zacht kraanwater |
| Kraanwater, witte suiker, dadel, limoen | Fris en wat exotischer |
Veelgestelde vragen
Moet ik kraanwater eerst koken?
Kan ik waterkefir maken zonder suiker?
Mag ik honing gebruiken?
Kan ik klontjes of poedersuiker nemen?
Mijn kristallen zijn bruin geworden van de rietsuiker. Is dat erg?
Heb je nog geen kristallen? Onze levende waterkefir kristallen zijn er vanaf € 12,90, in 30 g of 60 g. Je betaalt met iDEAL, Klarna of PayPal. Meer over alle stappen lees je in de complete waterkefirgids.