Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
KalfsstremselGiet je afgezeefde waterkefir in een beugelfles met wat fruit, sap of kruiden, laat bovenin twee tot drie vingers lucht en sluit de fles. Na 24 tot 48 uur op het aanrecht is de drank bruisend en heeft hij de smaak van het fruit aangenomen. Daarna gaat de fles de koelkast in. Op warme dagen open je hem na een dag even boven de gootsteen om de druk te controleren.
Wat er in de fles gebeurt
Na de eerste fermentatie zit er nog een beetje suiker in je waterkefir, en er zwemmen gisten en bacteriën in rond, ook als de kristallen er al uit zijn. Doe je er fruit of sap bij, dan krijgen ze nieuw voer. Ze maken opnieuw koolzuur, maar nu is de fles dicht. Het gas kan nergens heen en lost op in de drank. Dat is je prik.
Tegelijk trekt de smaak van het fruit in de kefir. Een paar aardbeien kleuren hem roze en geven een zomerse geur, rabarber maakt hem strak en zuur, gember geeft pit. Zo maak je van één basisrecept een hele rij limonades. Hoe je die basis zet, staat in Waterkefir maken.
De juiste fles
Voor de tweede fermentatie heb je een fles nodig die druk aankan. Dat is belangrijker dan het lijkt.
| Fles | Geschikt? | Waarom |
|---|---|---|
| Beugelfles van dik glas, gemaakt voor limonade of bier | Ja, de beste keuze | Houdt druk goed vast, rubbertje sluit goed af |
| Lege fles van priklimonade of mineraalwater met schroefdop | Ja | Gemaakt voor koolzuur |
| Kleine plastic fles van mineraalwater met prik | Ja, als controlefles | Je voelt aan de hardheid hoeveel druk er is |
| Decoratieve fles, karaf, weckpot | Nee | Dun glas of geen echte afsluiting |
| Wijnfles met kurk | Nee | Niet gemaakt voor druk |
Kijk het rubbertje van je beugelfles af en toe na. Is het uitgedroogd of gescheurd, dan lekt het gas weg en blijft je drank vlak. Losse rubbertjes zijn goedkoop en makkelijk te vervangen.
Stap voor stap
1. Fruit in de fles
Doe het fruit, het sap of de kruiden onderin een schone beugelfles. Kleine stukjes, zodat ze er later ook weer uit kunnen.
2. Kefir erop
Giet de vers afgezeefde waterkefir erbij via een trechter. Laat twee tot drie vingers ruimte tot de rand.
3. Sluiten
Beugel dicht. Zet de fles op het aanrecht, uit de zon, bij kamertemperatuur.
4. Wachten
24 uur is genoeg voor een fijne prik. Wil je meer bruis of is je keuken koel, dan houd je 48 uur aan.
5. Koud zetten
Daarna de koelkast in, minstens een paar uur. Koude kefir houdt de prik beter vast en schuimt minder bij het openen.
6. Zeven en drinken
Giet de drank bij het inschenken door een zeefje als je geen stukjes fruit in je glas wilt.
Hoeveel fruit doe je erin?
Je hebt minder nodig dan je denkt. Het fruit is vooral voor de smaak en een beetje extra voer. Met te veel fruit wordt de drank snel erg bruisend en een beetje gistig. Deze hoeveelheden gelden voor een fles van 1 liter.
| Smaakmaker | Hoeveel per liter | Smaak |
|---|---|---|
| Aardbeien | 4 tot 5, in stukjes | Zomers, zacht, roze |
| Frambozen of bramen | Een handje | Diep rood, licht zurig |
| Rabarber | Een stengel in stukjes, met een theelepel suiker | Strak, fris, roze |
| Vlierbloesem | Twee of drie schermen, of een scheut vlierbloesemsiroop | Bloemig, geurig |
| Verse gember met citroen | Twee of drie plakjes gember en een kneepje citroen | Pittig en fris |
| Appelsap met kaneel | Een flinke scheut sap en een stukje kaneelstokje | Rond, herfstig |
| Sinaasappel | Een paar partjes of een scheut sap | Zonnig, licht bitter |
| Munt en komkommer | Een takje munt en een paar plakjes | Koel, voor de zomer |
Gebruik je sap, kies dan puur sap zonder zoetstof. Siroop werkt ook, maar houd het bij een scheutje: siroop is erg zoet en de fles gaat er snel van op druk.
De druk onder controle houden
Een tweede fermentatie is niet moeilijk, maar een fles op druk verdient respect. Een glazen fles die te lang op een warm aanrecht staat met veel fruit erin, kan te veel druk opbouwen. Met een paar gewoonten gaat het altijd goed.
- Warm weer, korter wachten. Bij 25 °C of meer is 24 uur vaak genoeg. Zet de fles dan meteen koud.
- Even ontluchten. Twijfel je, open de beugel na een dag een paar seconden boven de gootsteen en sluit hem weer.
- Niet te vol. De lucht bovenin vangt een deel van de druk op.
- Niet vergeten. Een fles die vier dagen op het aanrecht staat, wordt te bruisend. Zet een wekker of een briefje op de koelkast.
- Koud openen. Een koude fles schuimt veel minder dan een warme. Open hem boven de gootsteen, met een doek over de beugel.
Recepten per seizoen
De tweede fermentatie is het moment om met de seizoenen mee te gaan. In april en mei ligt er rabarber bij de groenteboer en in de supermarkt, in juni bloeit de vlier, in de zomer zijn er aardbeien, en zodra het kouder wordt pak je gember en citroen.
- Rabarber waterkefir: roze, zurig, een beetje als rabarbersiroop met prik.
- Vlierbloesem waterkefir: bloemig en licht, lekker als alcoholvrij aperitief in de tuin.
- Aardbeien waterkefir: de zomerklassieker, ook in een grote kan bij de barbecue.
- Citroen-gember waterkefir: voor de herfst en de winter, fris met een pittige kant.
- Waterkefir waterijsjes: voor hete dagen, als je meer flessen hebt dan je kunt drinken.
Wil je verder met zelfgemaakte, bruisende dranken, dan vind je meer ideeën in Zelf limonade maken, gefermenteerd.
Als de fles niet bruist
Je hebt alles goed gedaan, maar bij het openen gebeurt er weinig. Meestal zit het in een van deze dingen:
| Oorzaak | Wat helpt |
|---|---|
| Rubbertje lekt | Nieuw rubbertje of een andere fles |
| Te weinig voer in de fles | Wat meer fruit, of een theelepel suiker erbij |
| Keuken te koel | 48 uur aanhouden of een warmer plekje zoeken |
| Basiskefir te vroeg afgezeefd | Eerst een goede eerste fermentatie: vijg moet drijven |
| Fles te vol | Twee tot drie vingers lucht laten |
| Kristallen nog aan het wennen | Een paar batches geduld |
Meer oplossingen voor een vlakke of juist te zure drank vind je in Waterkefir: problemen en oplossingen.
Bewaren na de tweede fermentatie
In de koelkast blijft je bruisende kefir een paar dagen op zijn best. Hij wordt langzaam droger en iets zuurder, en de prik kan nog wat toenemen, want de fermentatie gaat in de kou heel traag door. Open de fles daarom af en toe als hij langer dan een week staat. De meeste mensen drinken hun flessen binnen een paar dagen, en dat is ook het lekkerst.
Zoals elke zelfgemaakte gefermenteerde drank bevat waterkefir na een tweede fermentatie sporen van alcohol, meestal onder 1%. Veel fruit en een lange tijd op het aanrecht laten dat iets oplopen.
Veelgestelde vragen
Mag ik de kristallen mee in de fles doen?
Kan ik de tweede fermentatie overslaan?
Kan ik diepvriesfruit gebruiken?
Hoe vaak kan ik dezelfde beugelfles gebruiken?
Waarom smaakt mijn fles gistig?
Begin je net? Met 30 g waterkefir kristallen zet je elke dag een liter voor je flessen, en met 60 g twee liter, voor twee smaken tegelijk. Ze zijn er vanaf € 12,90. Alles over waterkefir op een rij staat in de complete waterkefirgids.