Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
KalfsstremselMet 30 g waterkefir kristallen (€ 12,90) zet je elke 24 uur een liter, en de kristallen raken niet op. Over 6 maanden, ca. 182 liter, is het aandeel van de cultuur ongeveer 7 cent per liter, over een jaar zo'n 4 cent. Met suiker, vijg en citroen erbij kom je voor een liter waterkefir meestal tussen de 30 en 50 cent uit. Bij melkkefir bepaalt de melk de prijs, bij kombucha vooral de thee en de suiker.
Waarom wordt elke liter goedkoper?
Omdat je de cultuur niet opdrinkt. Je zeeft hem af, doet hem in een verse pot en morgen werkt hij weer.
De prijs van de kristallen of korrels betaal je één keer. Daarna verdeel je dat bedrag over alle liters die je ermee maakt. Zet je elke dag een liter waterkefir, dan heb je er na een maand 30, na een half jaar ongeveer 182 en na een jaar 365 gemaakt. Hoe langer je de cultuur verzorgt, hoe kleiner het bedrag per glas.
En ze groeien. Na een paar weken heb je meer kristallen dan je kreeg. Met 60 g zet je in dezelfde verhouding 2 liter per dag, zonder iets bij te kopen. Hoe je ze in goede conditie houdt, ook als je op vakantie gaat, lees je in Waterkefir kristallen verzorgen.
Wat kost de cultuur per liter waterkefir?
Deel de prijs van de kristallen door het aantal liters. Hier de som met 30 g en een liter per dag.
| Hoe lang je ermee doet | Liters (1 per dag) | Cultuur per liter |
|---|---|---|
| 1 maand | ca. 30 | ca. 43 cent |
| 3 maanden | ca. 91 | ca. 14 cent |
| 6 maanden | ca. 182 | ca. 7 cent |
| 12 maanden | 365 | ca. 4 cent |
Neem je meteen de verpakking van 60 g, dan zet je vanaf dag één 2 liter per dag. Over een jaar is dat 730 liter en kost de cultuur je ruim 3 cent per liter. Vanaf het tweede jaar telt de cultuur eigenlijk niet meer mee. Dan gaat het alleen nog om de ingrediënten.
Welke ingrediënten heb je per liter nodig?
4 eetlepels suiker (ca. 60 g), een gedroogde vijg, een schijfje citroen en een liter water. De bedragen hieronder zijn grove schattingen; per supermarkt en merk zit je erboven of eronder.
| Ingrediënt | Per liter | Ongeveer per liter |
|---|---|---|
| Kristalsuiker of rietsuiker | ca. 60 g | Ca. 10 cent: een kilo is goed voor ruim 16 liter |
| Gedroogde vijg | 1 stuk | 15 tot 25 cent, afhankelijk van de zak |
| Citroen | 1 schijfje | Een paar cent: één citroen gaat meerdere batches mee |
| Kraanwater | 1 liter | Minder dan een cent |
| Kristallen, over 12 maanden | 30 g voor het hele jaar | ca. 4 cent |
De vijg is vaak de duurste post. Een grotere zak scheelt, en bewaar hem goed dicht in de voorraadkast. Nederlands kraanwater werkt meestal prima; zit je in een regio met erg hard of erg zacht water, lees dan even Water en suiker voor waterkefir. Het complete recept staat in Waterkefir maken.
Wat kost een liter melkkefir?
Bij melkkefir is de volle melk de grootste kostenpost. De korrels zelf vallen over de tijd bijna weg.
Je zet 20 g melkkefir korrels in 1 liter volle melk, 24 uur bij 20 tot 25 °C. Meer gaat er niet in. Een liter volle melk kost in de supermarkt grofweg € 1,10 tot € 1,60, afhankelijk van merk en verpakking. Melkkefir korrels heb je vanaf € 15,90 voor 10 g.
| Hoe lang je ermee doet | Liters (1 per dag, 20 g korrels) | Korrels per liter | Plus de melk |
|---|---|---|---|
| 3 maanden | ca. 91 | ca. 25 cent | grofweg € 1,10 tot € 1,60 |
| 6 maanden | ca. 182 | ca. 13 cent | grofweg € 1,10 tot € 1,60 |
| 12 maanden | 365 | ca. 6 cent | grofweg € 1,10 tot € 1,60 |
Drink je minder, dan zet je met 10 g korrels een halve liter per dag. Per liter kom je dan iets hoger uit voor de korrels, maar de melkrekening halveert. Welke melk het beste werkt, van volle melk tot geitenmelk, lees je in Welke melk voor kefir?
En wat kost zelf kombucha maken?
Ook bij kombucha betaal je de cultuur één keer, maar de rekensom is anders: je maakt minder liters per week en er gaat thee in.
Voor een liter kombucha gebruik je 1 SCOBY met een kopje startervloeistof (ca. 250 ml), 80 g suiker en 3 theezakjes of ca. 8 g losse thee. De pot staat 7 tot 10 dagen. Werk je met één pot van een liter, dan maak je ongeveer drie batches per maand, zo'n 36 per jaar.
| Post | Per liter | Ongeveer |
|---|---|---|
| Suiker | 80 g | Ruim 10 cent |
| Zwarte of groene thee | 3 zakjes of ca. 8 g los | 15 tot 30 cent, afhankelijk van de thee |
| Water | 1 liter | Minder dan een cent |
| SCOBY, eerste jaar, 36 batches | 1 SCOBY | ca. 50 cent |
| SCOBY, over twee jaar | 1 SCOBY | ca. 25 cent |
De SCOBY maakt bij elke batch een nieuwe laag aan. Die kun je gebruiken voor een tweede pot, en dan halveert het aandeel van de cultuur meteen. Gewone theezakjes uit de supermarkt voldoen; welke soorten goed werken, lees je in Welke thee voor kombucha? Het stappenplan staat in Kombucha maken. Vergelijk het eens met een flesje kombucha uit het koelvak: daar betaal je voor een paar honderd milliliter al snel een paar euro.
Zijn er nog andere kosten?
Nauwelijks, en dan nog maar één keer: een glazen pot, een plastic zeef, een doek met elastiek en een paar beugelflessen.
Stroom kost het niet, alles staat op het aanrecht. De cultuur hoef je niet bij te kopen zolang je hem regelmatig voert. Duur wordt het alleen als je hem vergeet, bijvoorbeeld in de zomervakantie. Daarvoor bestaat een eenvoudige pauze in de koelkast. Fruit voor de tweede fermentatie is een keuze, geen must: een overrijpe peer, een handje bramen uit de tuin of wat gember en citroen, zoals in de citroen-gember-waterkefir, houdt het goedkoop.
Wil je meteen meerdere dranken naast elkaar maken, dan scheelt een set. In de complete set met waterkefir, melkkefir en kombucha bespaar je € 6,80 ten opzichte van los kopen. Met de standaardverzending betaal je geen verzendkosten, en je betaalt gewoon met iDEAL.
Heb je straks meer kefir dan je kunt drinken? Dan vind je in Te veel kefir, wat nu? ideeën voor de keuken.