Begin met waterkefir als je van limonade houdt: 30 g kristallen, 1 liter water, ca. 60 g suiker, een gedroogde vijg en een schijfje citroen, en na 24 uur heb je je eerste drank. Drink je liever iets romigs bij het ontbijt, kies dan melkkefir. Kombucha vraagt 7 tot 10 dagen geduld, ginger beer is de pittige variant met gember. Alle vier lukken in een gewone keuken bij 20 tot 25 °C.
Wat is een gefermenteerde drank eigenlijk?
Een drank waarin een levende cultuur suiker omzet in zuur, aroma en koolzuur. Jij zorgt voor het voer, de cultuur doet de rest.
Dat klinkt technischer dan het is. Je zet een pot klaar met water en suiker, met melk of met gezoete thee, doet de cultuur erin en laat de pot op het aanrecht staan. Na een dag of een week proef je iets anders dan waarmee je begon: minder zoet, friszuur, soms met een fijne prik. Je zeeft de cultuur eruit en begint opnieuw. Zo gaat het batch na batch, jarenlang, zolang je de cultuur blijft voeden.
Het mooie is dat je de smaak zelf in de hand hebt. Een paar uur langer of korter, een andere suiker, wat fruit in de fles: elke batch is een beetje van jou.
Welke vier dranken kun je thuis maken?
Waterkefir, melkkefir, kombucha en ginger beer. Ze verschillen in basis, tijd en smaak.
| Drank | Basis | Tijd | Smaak | Werk per batch |
|---|---|---|---|---|
| Waterkefir | Water, suiker, vijg, citroen | 24 uur, daarna 24 tot 48 uur in de fles | Licht, fruitig, bruisend | Een paar minuten per dag |
| Melkkefir | Volle melk | 24 uur | Romig, friszuur, licht prikkelend | Een paar minuten per dag |
| Kombucha | Zwarte of groene thee met suiker | 7 tot 10 dagen, daarna 2 tot 5 dagen in de fles | Fris, zurig, iets van cider | Een kwartier per week |
| Ginger beer | Water, suiker, gember, vijg | 24 tot 48 uur, daarna 48 uur in de fles | Pittig, droog, veel prik | Een paar minuten om de dag |
Twijfel je tussen twee dranken, dan helpen de vergelijkingen Waterkefir of melkkefir? en Kefir of kombucha? je verder. Of laat je adviseren op Welk ferment past bij mij?
Waarom is waterkefir de makkelijkste start?
Omdat je na een dag al resultaat ziet en het recept bijna niet mis kan gaan.
Waterkefir kristallen zijn kleine, doorschijnende korreltjes. Je doet 30 g in een glazen pot met 1 liter water, 4 eetlepels suiker (ca. 60 g), een gedroogde vijg en een schijfje citroen. Doek erover, elastiekje eromheen, en na 24 uur bij 20 tot 25 °C is de vijg boven komen drijven. Dat is je teken: de drank is klaar. Je zeeft, de kristallen gaan meteen in een nieuwe pot en de drank gaat in een beugelfles.
In die fles gebeurt het leukste deel. Met wat fruit erbij en de dop dicht krijg je in 24 tot 48 uur echte prik. Aardbeien in juni, rabarber in het voorjaar, citroen en gember als het buiten grijs is. Het volledige recept staat in Waterkefir maken, en wat je in de eerste week kunt verwachten lees je in De eerste dagen met waterkefir.
Voor wie is melkkefir een betere keuze?
Voor iedereen die 's ochtends toch al yoghurt, kwark of karnemelk op tafel heeft staan.
Melkkefir maak je met 20 g korrels in 1 liter volle melk. Na 24 uur bij kamertemperatuur is de melk dikker geworden, ruikt hij fris en zurig en heeft hij soms een licht prikje. Je giet hem over je muesli of havermout, maakt er een smoothie van of laat hem uitlekken tot hangop. Met 10 g korrels zet je een halve liter, handig als je alleen bent. Meer weten over de melk die je kunt gebruiken? Kijk in Welke melk voor kefir? Een eerste recept om mee te beginnen: overnight oats met kefir.
En kombucha en ginger beer?
Allebei prima voor beginners, als je weet wat je kunt verwachten.
Kombucha maak je met een SCOBY, een rubberachtige schijf die op de thee drijft, plus een kopje startervloeistof (ca. 250 ml). Per liter gebruik je 80 g suiker en 3 theezakjes. Daarna laat je de pot 7 tot 10 dagen met rust. Dat vraagt wat geduld, maar het is ook de rustigste drank van de vier: één keer per week een kwartier werk. Het stappenplan staat in Kombucha maken.
Ginger beer is de drank voor wie van pittig houdt. De ginger beer plant werkt met 20 g cultuur, 1 liter water, 60 g suiker, 2 plakjes gember en een gedroogde vijg. Na 24 tot 48 uur gaat de drank 48 uur in een gesloten fles, en dan bruist hij flink. Hoe dat precies gaat, lees je op de pagina Ginger beer.
Wat heb je nodig om te beginnen?
Weinig, en het meeste staat al in je keukenkastje.
- Een glazen pot van minstens 1,5 liter, of een weckpot zonder rubber.
- Een plastic of rvs zeef om de cultuur eruit te halen.
- Een schone doek of keukenpapier met een elastiekje als afdekking.
- Een paar beugelflessen voor de tweede fermentatie.
- Een levende cultuur: die is het enige dat je echt moet aanschaffen.
Een thermometer is handig maar niet nodig. Zet de pot op een plek uit de zon, niet vlak naast de verwarming en niet op de koude vensterbank. In de zomer gaat alles sneller, in de winter iets langzamer. Een fles die bruist, opent je altijd langzaam boven de gootsteen.
Welke cultuur kies je dus?
Kies de drank die je het vaakst zou drinken. Dan hou je het ritme vanzelf vol.
Ben je een limonadedrinker, dan zijn levende waterkefir kristallen vanaf € 12,90 de logische start. Wil je meteen kunnen vergelijken, dan heb je met de complete set voor € 46,90 waterkefir, melkkefir en kombucha in huis en bespaar je € 6,80 ten opzichte van los kopen. Alle combinaties vind je bij de sets. Met de standaardverzending betaal je nooit verzendkosten.
En gaat er in het begin iets anders dan je verwacht: dat hoort erbij. In Beginnersfouten met kefir staan de dingen die bijna iedereen de eerste weken tegenkomt.
Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
Kalfsstremsel