Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
KalfsstremselWaterkefir en melkkefir zijn twee verschillende culturen. Waterkefir kristallen zijn doorschijnend en hoekig en werken in water met suiker, een vijg en citroen: na 24 uur heb je een lichte, fruitige drank, die in de fles met fruit bruisend wordt. Melkkefir korrels zijn wit en lijken op bloemkoolroosjes. Ze werken in volle melk: na 24 uur heb je een frisse, zurige, drinkbare zuivel, iets dikker dan karnemelk. Waterkefir is je limonade, melkkefir je ontbijt. Je kunt de culturen niet uitwisselen, wel naast elkaar aanhouden.
Twee culturen met dezelfde achternaam
Het woord kefir zorgt voor verwarring. In winkels en op recepten wordt vaak gewoon "kefir" geschreven, terwijl er twee heel verschillende dingen mee bedoeld kunnen worden. In de supermarkt is kefir bijna altijd melkkefir in een fles. Wie zelf maakt, kiest tussen twee culturen.
Waterkefir kristallen heten ook waterkefir korrels, kefirkorrels, tibicos of Japanse waterkristallen. Ze zijn doorschijnend, wit tot lichtgeel, glad en een beetje hoekig, als stukjes kandij. Ze leven van suiker in water. Wat ze precies zijn, lees je in Wat zijn waterkefir kristallen?
Melkkefir korrels zijn wit tot roomkleurig, zacht en elastisch, en zien eruit als kleine bloemkoolroosjes. Ze leven van de melksuiker in melk. Meer daarover staat in Wat zijn kefirkorrels?
De twee culturen hebben elk hun eigen samenstelling. Melkkefir korrels in suikerwater gaan achteruit, en waterkefir kristallen kunnen niets met melk. Je kiest dus niet tussen twee manieren om hetzelfde te maken, maar tussen twee verschillende dranken.
Het verschil op een rij
| Waterkefir | Melkkefir | |
|---|---|---|
| Cultuur | Doorschijnende, hoekige kristallen | Witte korrels als bloemkoolroosjes |
| Per liter | 30 g kristallen, 4 eetlepels suiker (ca. 60 g), 1 gedroogde vijg, 1 schijfje citroen, 1 liter water | 20 g korrels, 1 liter volle melk |
| Fermentatie | 24 uur bij 20 tot 25 °C | 24 uur bij 20 tot 25 °C |
| Tweede fermentatie | 24 tot 48 uur in een gesloten beugelfles, met fruit | Niet nodig, wel lekker met fruit in de koelkast |
| Smaak | Licht zoet, fris, fruitig | Fris zurig, romig, een tikje prik |
| Structuur | Helder als limonade | Drinkbaar, iets dikker dan karnemelk |
| Zuivel | Nee | Ja |
| Kleinere batch | Met 30 g zet je 1 liter, met 60 g 2 liter | Met 10 g zet je een halve liter |
Smaak en gebruik
Waterkefir is een dorstlesser. Koud uit de koelkast, in een glas met ijs en een schijfje citroen, of op smaak gebracht met wat het seizoen brengt: rabarber in april, vlierbloesem in juni, aardbeien in de zomer. Hij is het lekkerst op een warme dag in de tuin, bij de lunch of als alternatief voor frisdrank op een verjaardag. Ideeën vind je in recepten als de vlierbloesem waterkefir en de rabarber waterkefir.
Melkkefir hoort bij het ontbijt en in de keuken. Over muesli of granola, door havermout, in een smoothie of gewoon uit een glas, zoals veel Nederlanders karnemelk drinken. Uitgelekt wordt het een romige hangop, en in beslag maakt hij cake luchtig. Recepten als de kefir-bananensmoothie en de hangop van kefir laten zien wat er kan.
incl. btw, standaardverzending zonder verzendkosten
Ritme en verzorging
Hier lijken ze juist veel op elkaar. Allebei werken ze in een dagritme: na ongeveer 24 uur zeef je de cultuur af en zet je haar opnieuw in. Dat kost een paar minuten, het makkelijkst op een vast moment, bijvoorbeeld 's ochtends bij het koffiezetten.
- Waterkefir zeef je af met een kunststof zeef, je spoelt de kristallen eventueel even af, en zet ze in vers suikerwater met een nieuwe vijg en een schijfje citroen. Hoe dat gaat, staat in Waterkefir maken.
- Melkkefir giet je door een zeef, je roert de dikke kefir er met een lepel doorheen, en de korrels gaan meteen in verse melk. Niet afspoelen is hier de regel. De werkwijze lees je in Melkkefir maken.
Ga je een paar dagen weg, dan kunnen allebei de culturen afgedekt in de koelkast: de kristallen in vers suikerwater, de korrels in verse melk. Na terugkomst hebben ze een of twee batches nodig om weer op toeren te komen.
Welke melk, welke suiker?
Voor waterkefir werkt gewone kristalsuiker of rietsuiker in kraanwater. Het water en de suiker bepalen veel van de smaak, en daar is een aparte gids over: Water en suiker voor waterkefir.
Melkkefir werkt het best met volle melk, vers uit de koeling of rauw van de boer. Ook geitenmelk gaat prima, zie Kefir van geitenmelk. Welke melk wat geeft, staat in Welke melk voor kefir? Eet je plantaardig of drink je geen zuivel, dan ligt waterkefir meer voor de hand. Wat er met plantaardige melk wel en niet kan, lees je in Kefir met plantaardige melk.
Wat het kost
Bij allebei koop je de cultuur één keer en gebruik je haar steeds opnieuw. Bij waterkefir betaal je daarna per liter alleen wat suiker, een gedroogde vijg en een schijfje citroen. Bij melkkefir is de melk je grootste kostenpost: een liter volle melk per dag, of een halve liter als je met 10 g begint. Allebei de culturen groeien bovendien met je mee. Na een paar weken heb je meer korrels dan je nodig hebt, en kun je meer zetten of een deel weggeven aan iemand die ook wil beginnen. Een rekensom met supermarktprijzen staat in Wat kost zelf kefir maken?
Zo kies je
- Je drinkt graag limonade of frisdrank, maar wilt iets minder zoets: waterkefir.
- Je eet elke ochtend yoghurt, kwark of havermout: melkkefir.
- Je drinkt geen zuivel: waterkefir.
- Je kookt en bakt graag: melkkefir, omdat je er zoveel mee kunt in de keuken.
- Je maakt in de zomer graag ijsjes en limonade: waterkefir, met fruit uit de tuin of van de markt.
- Je wilt allebei: dan kies je de kefir duo, met waterkefir en melkkefir in één pakket.
Allebei naast elkaar
Veel mensen houden ze allebei aan. Het werk past goed in één ochtendroutine: eerst de waterkefir afzeven en opnieuw zetten, daarna de melkkefir. Gebruik voor elke cultuur een eigen pot, een eigen zeef en een eigen lepel, en zet de potten een stukje uit elkaar. Zo raken ze niet door elkaar en blijven ze elk in hun eigen balans.
Wil je er ook kombucha bij, lees dan Kefir of kombucha? Daarin staan alle drie naast elkaar. En wie alles wil proberen, heeft met de fermentatieset waterkefir, melkkefir en kombucha in één keer in huis.
Veelgestelde vragen
Kan ik melkkefir korrels in suikerwater zetten?
Welke is makkelijker?
Smaakt melkkefir zoals karnemelk?
Hoeveel heb ik nodig om te beginnen?
Kies je cultuur: de waterkefir kristallen vanaf € 12,90, de melkkefir korrels vanaf € 15,90, of allebei in de kefir duo voor € 30,90. Twijfel je nog, dan helpt de fermentkiezer op Welk ferment past bij mij?