Yoghurt maak je met een paar soorten bacteriën bij een hoge temperatuur, kefir met levende korrels waarin bacteriën en gisten samenwerken, gewoon op het aanrecht bij 20 tot 25 °C. Yoghurt is dik, mild en lepelbaar. Kefir is dunner, friszuur, met een gistig aroma en vaak een licht prikje. In de keuken kun je ze vaak uitwisselen. Het grote verschil voor thuis: kefirkorrels gebruik je steeds opnieuw, elke 24 uur een nieuwe liter.
Hoe worden kefir en yoghurt gemaakt?
Allebei met melk en levende micro-organismen, maar op een heel andere manier.
Voor yoghurt verwarm je melk, laat je hem iets afkoelen en roer je er een startercultuur of een lepel yoghurt door. Dan moet hij een aantal uren warm blijven, flink warmer dan je keuken. Daar gebruiken veel mensen een yoghurtmaker of een oven met alleen het lampje aan voor. De bacteriën maken de melk dik en zuur.
Voor kefir doe je 20 g melkkefir korrels in 1 liter koude of lauwe volle melk, je legt een doek op de pot en laat hem 24 uur op het aanrecht staan bij 20 tot 25 °C. Geen verwarmen, geen apparaat. Daarna zeef je de korrels eruit en gaan ze direct in verse melk. In die korrels leven bacteriën en gisten samen. De gisten zorgen voor dat typische aroma en het lichte prikje dat yoghurt nooit heeft. Wat die korrels precies zijn, lees je in Wat zijn kefirkorrels?
Het verschil in één tabel
| Kefir | Yoghurt | |
|---|---|---|
| Cultuur | Kefirkorrels: bacteriën en gisten | Een paar soorten bacteriën, zonder gist |
| Temperatuur | Kamertemperatuur, 20 tot 25 °C | Warm, meestal in een yoghurtmaker of oven |
| Tijd | 24 uur | Een aantal uren |
| Textuur | Drinkbaar, als drinkyoghurt | Dik en lepelbaar |
| Smaak | Friszuur, gistig aroma, licht prikkelend | Mild zuur, romig, geen prik |
| Opnieuw gebruiken | Korrels gaan jaren mee en groeien | Starter wordt na een aantal keren minder |
| Wat je nodig hebt | Glazen pot, zeef, doek | Pan, thermometer, iets om warm te houden |
Hoe verschillen ze in smaak?
Yoghurt is rond en mild. Kefir is levendiger, frisser en heeft meer karakter.
Proef je zelfgemaakte kefir naast een bakje volle yoghurt, dan valt het meteen op: kefir is zuurder en heeft een aroma dat aan brooddeeg of een vleugje cider doet denken. Het prikje op je tong komt van de gisten. Hoe langer kefir staat, hoe sterker dat karakter. Zeef je hem een paar uur eerder, dan is hij zachter en dichter bij yoghurt. Laat je hem langer staan, dan wordt hij pittiger en scheidt hij soms in wei en dik. Met tijd en temperatuur stuur je zelf de smaak. Hoe precies, lees je in Melkkefir te dun of te dik.
En in de keuken?
Je kunt ze vaak een-op-een uitwisselen. Alleen waar dikte telt, heeft yoghurt een voorsprong, en daar heeft kefir een trucje voor.
- Ontbijt: over muesli of granola werken ze allebei. Kefir trekt mooier in havermout, zoals in overnight oats met kefir.
- Smoothies: kefir is dunner en dus makkelijker te blenden. Probeer de kefir-bananen-smoothie.
- Bakken: in cake en pannenkoeken vervang je yoghurt of karnemelk zonder problemen door kefir. Het deeg wordt er luchtig van.
- Dips en sauzen: laat kefir eerst wat uitlekken, dan wordt hij dik genoeg voor een dip, zoals de kefir-komkommerdip.
- Toetje: uitgelekte kefir wordt hangop, net als vroeger met yoghurt of karnemelk. Recept: hangop van kefir, met beschuit of vers fruit.
Welke kies je?
Hou je van een dik, mild bakje bij het ontbijt, dan blijft yoghurt een prima keuze. Wil je iets friszuurs dat je elke dag zelf maakt zonder apparaat, dan is kefir het proberen waard.
Veel mensen houden ze allebei in huis: yoghurt of kwark voor het ontbijt, kefir in een glas of als basis voor smoothies en bakken. Het voordeel van kefir is dat je er niet steeds een nieuwe starter voor nodig hebt. Je korrels groeien mee, en met 10 g zet je een halve liter, met 20 g een liter per dag. En kwark? Die is nog dikker dan yoghurt en zit qua gebruik dichter bij hangop. Laat je kefir een nacht in een doek uitlekken, dan krijg je iets wat daar in de buurt komt: romig, stevig op de lepel en frisser van smaak dan kwark uit de bak. Met wat honing en walnoten, of met aardbeien in juni, is dat een toetje dat zelfgemaakt smaakt, omdat het dat ook is. Een vergelijking met de andere Nederlandse klassieker lees je in Kefir of karnemelk?
Wil je beginnen? Met levende melkkefir korrels vanaf € 15,90 en de stappen uit Melkkefir maken heb je morgen je eerste liter. Alles over melkkefir staat op de melkkefirpagina.
Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
Kalfsstremsel