Waterkefir
Melkkefir
Kombucha SCOBY
Ginger beer plant
Kefir duo
Bruisduo
Complete set
KalfsstremselDe dikte van melkkefir hangt af van vier dingen: de verhouding korrels en melk, de temperatuur, de tijd en de melk zelf. Te dun? Laat hem langer staan, zet hem warmer, neem volle melk of iets minder melk. Te dik of geschift? Zeef eerder af, zet hem koeler of haal een deel van de korrels eruit. Het uitgangspunt blijft 20 g korrels op 1 liter volle melk, 24 uur bij 20 tot 25 °C.
Hoe dik hoort melkkefir te zijn?
Er is geen goede of foute dikte. Zelfgemaakte kefir zit ergens tussen karnemelk en dunne yoghurt in, en dat verschilt per keuken en per seizoen. Kantel je de pot na 24 uur, dan hoort de kefir als één geheel te bewegen, met hier en daar een heldere druppel wei. Dat is het punt waarop de meeste mensen afzeven.
| Dikte | Lijkt op | Lekker voor |
|---|---|---|
| Dun | Karnemelk | Een glas puur, een smoothie, een dressing |
| Middel | Drinkyoghurt | Bij het ontbijt, over de muesli |
| Dik | Yoghurt of vla | Lepelen met fruit, door de havermout |
| Heel dik | Kwark of hangop | Na uitlekken: op brood, als toetje, als dip |
De vier knoppen
Je hebt vier knoppen waarmee je de dikte stuurt. Draai er steeds maar aan één tegelijk, dan weet je wat het effect is.
1. De verhouding
Meer korrels per liter maakt de kefir sneller dik en zuur. Minder korrels maakt hem dunner en milder. Houd 20 g op 1 liter aan als basis.
2. De temperatuur
Warmer gaat sneller. Bij 24 °C is je kefir eerder dik dan bij 20 °C. Onder de 20 °C blijft hij vaak dun.
3. De tijd
Een paar uur langer maakt hem dikker, een paar uur korter dunner. Tot het punt waarop hij schift.
4. De melk
Volle melk geeft een dikkere en romigere kefir dan halfvolle. Houdbare melk en geitenmelk geven een dunnere.
Je kefir is te dun
Na 24 uur is je kefir waterig, als melk met een zuurtje. Wat helpt, in deze volgorde:
- Geduld bij nieuwe korrels. De eerste batches zijn vaak dun. Na drie of vier batches wordt het meestal vanzelf beter.
- Langer laten staan. Probeer 28 of 30 uur, vooral in een koele keuken.
- Warmer zetten. Een plek bovenop de koelkast of in de buurt van de verwarming, niet erop.
- Volle melk. Halfvolle of houdbare melk geeft altijd een dunnere kefir.
- Minder melk. Neem een paar dagen 800 ml in plaats van een liter voor je 20 g.
- Narijpen. Laat de afgezeefde kefir in een gesloten fles nog een halve dag op het aanrecht staan, dan pas de koelkast in.
- Koud zetten. Kefir die een nacht in de koelkast staat, is steviger dan net afgezeefd.
Blijft hij dun terwijl je alles hebt geprobeerd, kijk dan of je korrels niet te klein worden. Daarover meer in Melkkefir: problemen en oplossingen.
Je kefir is te dik of geschift
Hij is dik als pudding, er ligt een laag heldere wei onderin en hij smaakt flink zuur. Of hij is klonterig, met brokken wrongel in een dunne vloeistof.
- Eerder afzeven. Probeer 18 of 20 uur, vooral in de zomer.
- Koeler zetten. Weg van de zon, de oven en de vaatwasser.
- Korrels wegen. Groeien ze, dan heb je al snel 30 of 40 g in je pot. Terug naar 20 g per liter.
- Meer melk. Heb je meer korrels, neem dan gewoon meer melk.
- Een of twee keer walsen. Draai de pot halverwege de batch zacht rond. De korrels verdelen zich en de kefir wordt gelijkmatiger.
Geschifte kefir is niet bedorven. Schud hem in een gesloten fles of klop hem even met een garde, en hij is weer glad. Of je maakt er iets van dat juist dik mag zijn.
Klonterig of draderig
Kefir die klonterig uit de zeef komt, is vaak een beetje te ver doorgegaan. Roer hem in de kan even door met een garde of zet hem een paar seconden in de blender. Een licht draderige kefir is bij sommige korrels normaal: die maken wat meer van de geleiachtige stof waar ze zelf uit bestaan. Wordt het echt slijmerig, dan is de balans verstoord. Een paar batches volle melk en een vast ritme helpen dan.
Bewust extra dik: kefirkwark en hangop
Wil je kefir die zo dik is als kwark, laat hem dan uitlekken. Leg een schone theedoek of kaasdoek in een vergiet boven een schaal, giet de afgezeefde kefir erin en laat hem een paar uur of een nacht in de koelkast hangen. Hoe langer, hoe dikker.
- Na een paar uur: dik als Griekse yoghurt, lekker met fruit en honing.
- Na een nacht: stevig als hangop, met beschuit en bruine basterdsuiker, of met aardbeien.
- Na een dag: smeerbaar, bijna als verse roomkaas. Met kruiden en een snufje zout op brood.
Het hele recept staat bij hangop van kefir. De wei die eruit loopt, kun je gebruiken in een smoothie of in brooddeeg. Met wat zout en knoflook wordt dikke kefir een frisse kefir komkommer dip.
Bewust dun: om te drinken
Drink je je kefir liever uit een glas, zeef dan iets eerder af, neem halfvolle melk of verdun de kefir na het afzeven met een scheut koude melk. Met koud water, een snufje zout en een blaadje munt wordt het een dorstlesser die doet denken aan ayran. Dunne kefir is ook de beste basis voor een kefir bananen smoothie.
Dikte door het jaar
| Seizoen | Wat je ziet | Wat je doet |
|---|---|---|
| Zomer, warme keuken | Snel dik, snel geschift | Eerder afzeven, meer melk, koeler zetten |
| Voorjaar en herfst | Stabiel | Het basisrecept |
| Winter, koele keuken | Dun, blijft lang vloeibaar | Langer laten staan, warmer plekje |
Meer tips voor de koude maanden staan in Fermenteren in de winter. Welke melk welke dikte geeft, staat in Welke melk voor kefir?
Welke dikte voor welk recept?
In de keuken maakt de dikte meer uit dan in je glas. Een paar vuistregels:
| Recept | Beste dikte | Waarom |
|---|---|---|
| Overnight oats | Middel | De havermout zuigt vocht op, te dikke kefir maakt het pappig |
| Kefir ijs | Dik | Minder water betekent minder ijskristallen |
| Appelcake met kefir | Middel tot dik | Werkt als karnemelk of yoghurt in het beslag |
| Pannenkoeken | Dun | Het beslag blijft vloeibaar en wordt luchtig |
| Dressing | Dun tot middel | Mengt makkelijk met olie en mosterd |
Houd een notitie bij op een briefje aan de koelkast: datum, melk, tijd en hoe dik de kefir was. Na twee weken weet je precies hoe jouw keuken werkt.
Veelgestelde vragen
Waarom is mijn eerste kefir zo dun?
Kan ik kefir indikken met maizena of gelatine?
Is de heldere laag onderin bedorven?
Wordt kefir dikker in de koelkast?
Nog geen korrels? De levende melkkefir korrels zijn er vanaf € 15,90, in 10 g en 20 g. Alles over je dagelijkse batch staat in de complete melkkefirgids.